Periodni sustav elemenata
Periodni sustav elemenata
-
tablica u kojoj su prikazani poznati kemijski elementi
-
do danas je poznato 112 elemenata
-
prvu tablicu je napravio ruski znanstvenik D. I. Mendeljejev u 19. stoljeću, a sadržavala je tridesetak tada poznatih elemenata
Periode
-
vodoravni redovi
-
objedinjuju kemijske elemente koji imaju isti broj ljusaka u elektronskom omotaču (perioda ima sedam i odgovaraju ljuskama u elektronskom omotaču atoma)
Grupe ili skupine
-
okomiti redovi
-
objedinjuju kemijske elemente sličnih kemijskih svojstava (grupa ima osamnaest
-
I i II – popunjavaju s orbitale
-
od III do XII - popunjavaju d orbitale
-
od XIII do XVIII - popunjavaju p orbitale
Veličine koje pokazuju periodičnost svojstava elemenata:
a) Radijus atoma
-
raste unutar grupe porastom rednog broja (prema dolje)
-
unutar periode radijus atoma se smanjuje s lijeva na desno
b) Elektronegativnost
-
sposobnost atoma da oduzme elektrone drugog atoma s kojim se veže
-
unutar periode raste na desno, a unutar grupe raste prema gore
c) Afinitet prema elektronu
-
energija koja se oslobađa kada se elektron doda neutralnom atomu ili pozitivnom ionu
-
unutar periode raste na desno, a unutar grupe raste prema gore
d) Energija ionizacije
-
energija koja se utroši da se atomu ili kationu u plinovitom stanju oduzme elektron
-
ukoliko atom ima više valentnih elektrona, moguće je odrediti njihov broj prema iznosima njihovih energija ionizacije
-
jedinica za energiju je elektronvolt (eV)
-
jedan elektronvolt je promjena energije elektrona kada prođe razliku el. potencijala od 1V (1eV=1,602 x 10-19J.)
